Yuka neden popüler oldu, biz nasıl farklılaşıyoruz?

Eğer son birkaç yılda Avrupa veya Kuzey Amerika'da yaşadıysanız, Yuka uygulamasının adını duymuşsunuzdur. Süpermarkette bir ürünün barkodunu tarat — 0–100 arası bir skor + A–E grade görüntüsü. Yuka, 2017'de Fransa'da kuruldu; bugün 50 milyondan fazla indirme ile dünya genelinde milyonlarca insanın günlük rutininin parçası.

NeBu da benzer bir vaad sunuyor: barkod tarat, sağlık skoru gör. O zaman akla doğal bir soru geliyor: niye Yuka değil de NeBu?

Bu yazıda Yuka'nın neden bu kadar popüler olduğunu, hangi noktalarda hizmet açığı bıraktığını ve NeBu'nun ne yapmaya çalıştığını net olarak özetliyoruz.

Yuka neden patladı?

Yuka'nın başarısının arkasında birkaç doğru karar var:

1. Basit UX. Barkod tarat, anında skor. Karmaşık menü yok, hesap zorunluluğu yok.
2. 0–100 + A–E. Bilimsel olarak Nutri-Score temelli ama kullanıcıya tek sayı olarak sunulmuş.
3. Şeffaf metodoloji. Hesaplama bileşenleri (besin değeri %60, katkı %30, organik %10) görünür.
4. Topluluk veri katkısı. OpenFoodFacts veritabanı kullanılıyor; kullanıcılar eksik ürün ekliyor.
5. Doğru zamanda doğru pazar. Avrupa'da gıda şeffaflığı bilincinin yükseldiği bir döneme denk geldi.

Yuka iyi bir ürün — bunu net söyleyelim. Ama mükemmel değil; özellikle Türkiye gibi pazarlar için bazı boşluklar var.

Yuka'nın gerçek silahı: sıfır pazarlama, %100 organik

Bu noktada çoğu insanın gözden kaçırdığı bir gerçek var: Yuka tek bir lira reklam harcamadan 60–73 milyon kullanıcıya ulaştı. Geleneksel pazarlama bütçesi yok. Influencer kampanyası yok. Performance ads yok. Sadece memnun kullanıcının başka birine anlatması.

Bu nasıl mümkün oldu?

• Davranış değişimi paylaşmaya değer. Yuka kullananların ABD'de %85'i tarama sonrası satın-alma alışkanlığını değiştiriyor (kaynak: Yuka kendi raporu + bağımsız basın). Bir kişi süpermarkette en sevdiği kahvaltılığı tarayıp "30/100" görüyor → fotoğrafı çekip arkadaşa atıyor. Bu paylaşılabilir bir "şok anı".
• TikTok viral momenti (2023). Bir ABD kullanıcısının saç-ürünü karşılaştırma videosu (Shea Moisture vs Dove farklı skorlar) patladı; günde ~20–25 bin yeni indirme — sıfır marketing harcamasıyla. Görsel "skor şoku" platforma uygun bir içerik formatı.
• Bağımsızlık + güven = kelimenin tam anlamıyla word-of-mouth yakıtı. Yuka marka parası, reklam veya sponsorlu içerik almıyor → kullanıcının önerisi "sahiden tarafsız bir araç" sinyali taşıyor.
• 2024 cirosu ~7,3 milyon dolar, lansmandan 5 yıl sonra kârlı — sıfır geleneksel pazarlama harcamasıyla. Premium abonelik modeli ("ödediğini-seç" 10–50 $/yıl) + kitap satışı; çekirdek tarama hep ücretsiz, paywall yok.

Bu Yuka'nın gerçek silahı: ürün o kadar kullanıcıya değer üretiyor ki, paylaşması doğal hâle geliyor. Reklamla zorla göstermek yerine paylaşılabilir bir an yaratmak.

NeBu için ne anlama geliyor

NeBu'nun da hedefi aynı yol: organik büyüme, sıfır geleneksel pazarlama. Bizim için bu sadece bütçe meselesi değil — bağımsızlık meselesi. Marka parası alırsak skorları etkileyebileceğimiz algısı doğar; reklam veren bir uygulama "tarafsız değerlendirici" iddiasını sürdüremez.

Bizim playbook'umuz Yuka'dan biraz farklı çünkü web tarafımız da var:

• Şeffaf metodoloji + ürün sayfaları + E-numara rehberleri + kategori hub'ları = Google'da organik trafik. "E330 zararlı mı?", "sodyum benzoat ne işe yarar?", "en sağlıklı kahvaltılık" gibi Türkçe aramalarda denk gelinecek sayfalar. SEO, bizim için Yuka'nın TikTok'una karşılık gelen kanal.
• Paylaşılabilir "skor + gerekçe + alternatif" sayfaları. Yuka'da bu mobil-içi paylaşım; NeBu'da web URL'i — WhatsApp/X paylaşımına uygun, link önizlemeli, doğrudan tarayıcıda açılır.
• Türkçe yerel içerik avantajı. TR'de gıda etiketi okumayı eğiten içerik fazla değil; düşük rekabetli niş. Türk markaları için Türkçe karşılaştırma içeriği şu anda büyük ölçüde açık bir alan.

Bu yüzden Yuka'yı kıskanmak yerine modeli ciddiye alıyoruz: doğru ürün + bağımsızlık + organik kanal = sürdürülebilir, satın alınamayan büyüme. Reklam vermeyen bir uygulamayı yıkmak için reklam verene Google milyonlarca dolar lazım — ki kullanıcı gözünde inandırıcılığını yine de geri alamaz.

Yuka'nın Türkiye'deki sınırları

1. Tam Türkçe değil.

Yuka uygulaması bazı diller eklemiş olsa da Türkçe deneyim Avrupa standartlarının altında: ürün isimleri çoğunlukla İngilizce/Fransızca, açıklamalar otomatik çeviri, yerel marka bilgisi zayıf.

2. Türk ürün veritabanı eksik.

OpenFoodFacts üzerinden çalışıyor olması bir artı, ama TR ürünleri OFF'ta yaklaşık 4400 — büyük bir Türk süpermarketinin tek bir rafının bile gerisinde. Eksik veri = "ürün bulunamadı" deneyimi.

3. Açık kaynak değil.

Yuka'nın algoritma detayları, veri işleme süreçleri, ne tür telemetri topladığı kapalı. Bunlara güvenmek için "şirkete güvenmen" gerek; kod incelemesi yok.

4. Hesap + premium modeli.

Yuka temel kullanım ücretsiz ama gelişmiş özellikler (alternatif öneri, alerjen profil) premium aboneliğin arkasında. Bu doğal bir iş modeli ama bir gizlilik vurgusu yapan uygulama için "hesap zorunluluğu" rahatsız edici.

5. Çoğunlukla gıda odaklı.

Yuka kozmetik desteği var ama gıda kadar olgun değil. Temizlik ürünleri veya bebek ürünleri yok.

NeBu'nun rotası

NeBu, MC Co. (Mert Altınsoy + Celal Kaplan) tarafından geliştirilen açık kaynaklı bir uygulama. Yuka'yı doğrudan kopyalamak değil, Türkiye ve dünya genelindeki şeffaflık ihtiyacına farklı bir yanıt vermek istiyoruz.

Birinci sınıf Türkçe

NeBu Türkçe ile başladı, sonradan eklenmedi. Tüm UI, metodoloji metni, hata mesajları ve içerik kaliteli Türkçe ile yazılıyor. EN paralel olarak Faz 1'de eklendi; Faz 2'de FR/ES/DE/AR gelecek.

Tamamen açık kaynak + açık veri

Kaynak kod MIT lisansı ile GitHub'da: github.com/MertMAltinsoy/MC-Co. — skorlama formülü, kullanılan paketler, tüm UI. Yanlış bulduğunuz bir yer mi var? Issue açın, biz veya topluluk birlikte düzeltelim.

Ürün verisi OpenFoodFacts (ODbL lisansı) — Yuka'da olduğu gibi. Fark: biz OFF'a katkıyı aktif olarak teşvik ediyoruz. TR ürün katkısı için A–K markaları Mert, L–Z markaları Celal tarafından düzenli olarak ekleniyor. Hedef: Faz 2 sonuna kadar 500+ Türk ürünü.

Peki neden Türkiye'nin resmi gıda kompozisyon veritabanı Türkomp değil? Türkomp değerli bir kaynak, ama ticari kullanımı ücretlidir — ürün başına yıllık birkaç bin TL, tüm veritabanı için altı haneli bir bedel. NeBu'yu ücretsiz ve denetlenebilir tutmak için kapalı/ücretli kaynaklar yerine ODbL lisanslı OpenFoodFacts'i ve kamuya açık birincil kaynakları (EFSA, WHO, Türk Gıda Kodeksi) temel alıyoruz. Böylece hem işletme maliyeti sıfırda kalır hem de her skorun arkasındaki veri herkese açık kalır — bir lisans duvarının ardında değil.

Gerçek gizlilik — hesap yok

NeBu kullanmak için hesap, e-posta veya parola gerekmiyor. Barkod tarama tarayıcınızda yapılır; sadece taradığınız barkod OpenFoodFacts'e anonim GET isteği olarak gider. Reklam çerezleri, davranış izleme, üçüncü taraf piksel yok.

Detay için /gizlilik sayfamızda.

Şeffaf metodoloji

Skor nasıl hesaplanıyor — formül, ağırlıklar, hangi E-numarasının hangi risk seviyesinde olduğu, organik sertifika kuralları — hepsi /metodoloji sayfasında belgeli, bilimsel referanslar (EFSA, WHO, IARC, EU Komisyonu Nutri-Score) sayfada listeli.

Multi-kategori day-1

NeBu'nun mimarisi day-1'den itibaren çok kategoriyi destekliyor: gıda (Faz 1, şu an), kozmetik (Faz 4, Open Beauty Facts), temizlik ürünleri, bebek ürünleri, supplement. Yuka'nın yıllar içinde sonradan eklediği özellikleri NeBu baştan modüler tasarladı.

Yarış değil, paralel rota

NeBu'nun amacı Yuka'yı yenmek değil; Yuka'nın iyi yaptığını yapmak + Türkiye için eksik kalanı doldurmak.

Eğer şu an Yuka kullanıyorsanız ve memnunsanız, harika — kullanmaya devam edebilirsiniz. NeBu açık kaynaklı bir alternatif; ihtiyacınız varsa açık duruyor. Eğer Yuka'nın Türkçe deneyimi sizi yormuş, açık kod görmek istiyorsanız veya gizliliği daha çok önemsiyorsanız, NeBu sizin için.

Bizim hedefimiz: Türkiye'de tüketicinin etiket okuma deneyimini iyileştirmek. Hedefin bir parçası olmak için ne-bu.net üzerinden taramaya başlayabilirsiniz. Bir ürün eksikse OpenFoodFacts'e katkı yapın — bütün dünya faydalanır.