NeBu Nedir? — Türkiye'nin Açık Barkod-Skor Uygulaması

Kısaca

NeBu ("ne bu" diye sorduğun ürünün cevabı) MC Co. ekibi tarafından geliştirilen, ürün etiketi okumayı kolaylaştıran bir araçtır. Skor formülü EFSA, WHO ve TR Gıda Kodeksi gibi birincil kaynaklara dayanır; kod GitHub'da herkese açıktır.

Nasıl çalışır?

1. 1. Barkodu tara

   Tarayıcında "Tara" düğmesine bas; telefonunun kamerası ürün barkodunu okur. Hiçbir veri sunucumuza yüklenmez; tarama tamamen cihazında olur.

2. 2. Ürün bilgisini çekeriz

   Barkodu Open Food Facts açık veri tabanına anonim olarak sorarız: ürün adı, marka, içindekiler, besin değerleri, katkı maddeleri. Türkiye'deki ürün veri tabanını biz de aktif olarak genişletiyoruz.

3. 3. Skor + gerekçeyi gör

   Nutri-Score temelli besin puanı + NOVA işlenmişlik grubu + katkı maddesi risk profili birleşir. Skorun her satırını şeffafça gösteririz — "neden 65/100" sorusunun cevabı görünür.

Yuka'dan ne farkı var?

Yuka, Fransız menşeli benzer bir uygulama; küresel olarak harika iş çıkardı. NeBu Türkiye için bazı önemli noktalarda farklılaşıyor:

• Türkçe + TR ürün veri birinci sınıf

  NeBu Türkçe ile başladı, sonradan eklenmedi. Türk markalarına ve TR pazarına özgü ürünlere öncelik veriyoruz — yöresel kalemler, Türk Gıda Kodeksi referansları, helal sertifika ve menşe bilgisi sayfa-içi.

• Helal + menşe odaklı

  Helal sertifika varlığı + menşe ülkesi bilgisi ürün kartında belirgin. Yuka bu boyutları Avrupa tüketicisi için optimize ettiği için Türkiye'de görünmüyor.

• Açık kaynak + $0

  Kod GitHub'da MIT lisansıyla açık; algoritmaya kim ne katar gözüyle bakılabilir. Ücretsiz çekirdek tarama; minimum tekrarlayan maliyet hedefi (free-tier önce, premium sonra).

• Doğru bilim — "yasak" damgası yok

  Yuka'nın eleştirilen "katkı varlığı = tehlike" yaklaşımına düşmüyoruz. EFSA ADI çerçevesi + doz/bağlam üzerinden değerlendiriyoruz; MSG'yi "tehlikeli" işaretlemek yerine bilimsel verinin söylediğini söylüyoruz.

Örnek skorlar

NeBu'nun gerçek ürünlerden ürettiği üç örnek skor profili (yaklaşık, gerçek skor formülasyon ve veri kalitesine bağlıdır):

• Sade yulaf ezmesi — yüksek lif, eklenmiş şeker yok, tek-bileşen → 85/100 (A)
• Yarım yağlı süt — protein iyi, doymuş yağ orta, katkı maddesi yok → 70/100 (B)
• Çikolata kaplı renkli gevrek (çocuk) — yüksek şeker, Southampton-Six renklendirici, palm yağı → 25/100 (D)

Sıkça Sorulan Sorular

NeBu nedir?

NeBu, barkod tarayıp ürünün besin değeri + katkı maddesi + sağlık skorunu görmenizi sağlayan açık kaynak bir Türkiye uygulamasıdır. Web tarafı ne-bu.net üzerinden, mobil tarafı App Store + Google Play üzerinden (yakında) çalışır.

NeBu nasıl çalışır?

Tarayıcında "Tara" butonuna basıyorsun, cihazının kamerası barkodu okuyor, biz ürün bilgisini Open Food Facts'tan anonim çekiyoruz ve EFSA/WHO/TGK referanslı bir skor formülüyle 0–100 arası bir not + detaylı döküm gösteriyoruz.

NeBu güvenli mi? Verilerim nereye gidiyor?

Tarama tamamen tarayıcında olur — fotoğrafın sunucuya gitmez. Barkod sorgusu Open Food Facts'a anonim GET isteği olarak gider; biz hesap, e-posta veya parola istemiyoruz. Reklam çerezi veya davranış izleme yok.

NeBu ücretsiz mi?

Evet, çekirdek tarama + skor hep ücretsiz. İleride opsiyonel bir premium katman planımız var (gelişmiş alerjen filtresi, offline kullanım gibi) ama tarayıp skor görme her zaman ücretsiz olacak — Yuka modeliyle benzer.

NeBu Yuka'dan farklı mı?

Evet — NeBu Türkçe birinci sınıf, TR ürün veri tabanına ağırlık veren, helal/menşe bilgisini ürün kartında öne çıkaran, açık kaynak ve "katkı varlığı = tehlike" damgalama hatasından kaçınan bir uygulama. Yuka iyi bir ürün ama TR pazarı için bazı boşluklar bırakıyor; biz o boşlukları kapatıyoruz.